metabolizm

Metabolizm, czyli przemiana materii to proces przekształcania przez organizm spożytych składników odżywczych w energię niezbędną do podtrzymania podstawowych czynności życiowych i do zapewnienia prawidłowego funkcjonowania organizmu – im szybszy jest metabolizm, tym więcej kalorii z każdego posiłku zostaje przetworzonych w energię, a im jest wolniejszy, tym więcej zostaje odłożonych w tkance tłuszczowej. W związku z tym, szybki metabolizm pozwala utrzymać właściwą masę ciała i szczupłą sylwetkę, zapobiegając tym samym nadwadze – odpowiednio szybka przemiana materii pozwala więc na skuteczniejsze odchudzanie i to bez diety pełnej wyrzeczeń, zatem przyśpieszenie metabolizmu powinno być głównym celem każdej osoby odchudzającej się. Szybka przemiana materii zapewnia ponadto lepsze funkcjonowanie organizmu, lepsze samopoczucie i więcej energii.


Niestety, nie ma złotego środka na przyśpieszenie metabolizmu – na ten proces składa się wiele czynników, a absolutną podstawą jest zmiana nawyków żywieniowych, oraz regularna i odpowiednia aktywność fizyczna.


Czym jest metabolizm?

Metabolizmem określa się wszystkie reakcje biochemiczne zachodzące w komórkach organizmu, związane z pobieraniem składników odżywczych (białka, tłuszczów i węglowodanów) dostarczonych do organizmu w postaci pokarmów i płynów, przekształcaniem ich w energię, oraz wydalaniem produktów ubocznych. Pozyskana w ten sposób energia, w 50-70 proc. przeznaczana jest na prawidłowe funkcjonowanie narządów i podtrzymanie podstawowych funkcji życiowych, a więc na oddychanie, zapewnienie prawidłowej pracy serca, mózgu, nerek i wątroby, czy też na odbudowę komórek – jest to Podstawowa Przemiana Materii (PPM). Pozostała energia (około 30-50 proc.), jest wykorzystywana przez organizm do wykonywania czynności dnia codziennego, pracy fizycznej i umysłowej, oraz utrzymania prawidłowej temperatury ciała, a także spożywania, trawienia i wchłaniania pokarmów – jest to Ponadpodstawowa Przemiana Materii (PPPM). Jeśli energia ta nie zostanie wykorzystana w ciągu dnia, czyli jeśli do organizmu zostanie dostarczonych więcej kalorii, niż zostanie zużytych (spalonych), to ta niewykorzystana energia zostaje odłożona w postaci tłuszczu, prowadząc do zwiększenia masy ciała, a więc do tycia.


Od czego zależy szybkość metabolizmu?

Szybkość metabolizmu zależy od wielu czynników, zarówno od takich na które nie mamy wpływu, czyli od genów, płci i wieku, oraz takich, które zależą wyłącznie od nas, czyli od wagi, masy mięśniowej, codziennej diety, oraz wykonywanej pracy lub aktywności fizycznej. Według specjalistów, każdy człowiek ma indywidualny, przekazywany w genach metabolizm, w związku z czym nie jest możliwa drastyczna zmiana jego tempa – choć nie można znacznie przyśpieszyć metabolizmu, to jednak poprzez różne działania można na niego wpłynąć w dość zadowalającym stopniu (w stopniu gwarantującym przyśpieszone spalanie kalorii i szybsze chudnięcie).


Oprócz genów, spory wpływ na szybkość metabolizmu ma także płeć. U kobiet przemiana materii jest zauważalnie wolniejsza, niż u mężczyzn, co jest to związane m.in. z inną budową ciała, a konkretnie kobiety mają mniejszą masę mięśniową, która przyśpiesza przemianę materii (im mniej mięśni, tym niższy metabolizm), a przy tym mają więcej tkanki tłuszczowej (nawet przy prawidłowej wadze), która spowalnia przemianę materii. Wpływ na przemianę materii u kobiet mają również estrogeny, które choć w młodości wspomagają procesy metaboliczne, ułatwiając racjonalne wykorzystanie dostarczonych do organizmu składników odżywczych i uzyskanej z nich energii, to w okresie przekwitania produkcja estrogenów znacznie maleje, a tym samym wolniej zachodzą procesy metaboliczne i mniejsze staje się zapotrzebowanie na energię, przez co następuje spory przyrost tkanki tłuszczowej.

Wiek to kolejny czynnik regulujący szybkość metabolizmu, na który nie mamy wpływu – najszybszy jest u dzieci i młodzieży w okresie dojrzewania, a najwolniejszy u osób starszych, a więc wraz z wiekiem metabolizm spowalnia. Wiąże się to z tym, że aby w pełni się rozwinąć, organizm potrzebuje w młodości sporych ilości energii – po tym okresie metabolizm stopniowo zwalnia, dostosowując się do mniejszego zapotrzebowania na energię.


Choć wiele osób za swoje problemy z metabolizmem obwinia geny, płeć lub wiek, czyli czynniki, na które nie ma się wpływu, to według badań, około 90 proc. zaburzeń przemiany materii wynika wyłącznie ze złego stylu życia, czyli nieprawidłowej diety i braku aktywności fizycznej. W związku z tym, aby przyśpieszyć metabolizm, należy zmienić codzienną dietę (np. zastąpić żywność przetworzoną warzywami i owocami, oraz pełnymi ziarnami zbóż) i pozbyć się złych nawyków żywieniowych (np. podjadania między posiłkami), oraz wprowadzić regularną aktywność fizyczną (np. jeździć na rowerze, 4-5 razy w tygodniu, po 45-60 minut).


Jak przyśpieszyć metabolizm? – najlepsze porady

Jak już wspomniano, choć na część czynników odpowiedzialnych za szybkość metabolizmu nie mamy żadnego wpływu, to jednak niektóre zależą wyłącznie od nas – największy wpływ mamy na codzienną dietę i aktywność fizyczną, a pośrednio także na wagę i masę mięśniową.


Najlepsze porady (w skrócie) – zalecamy przeczytanie całości, która znajduje się w dalszej części artykułu:


- pilnuj regularności i wielkości posiłków,

- nie rezygnuj z żadnej grupy składników odżywczych,

- unikaj głodówek i restrykcyjnych, niskokalorycznych diet,

- nie rezygnuj ze śniadania,

- pij dużo wody,

- pij kawę i herbatę, oraz używaj ostrych przypraw,

- systematyczne ćwicz,

- buduj mięśnie,

- nie bój się chłodu.

na następnych stronach m.in. "jak przyśpieszyć metabolizm? – porady dotyczące codziennej diety", "jak przyśpieszyć metabolizm? – porady dotyczące aktywności fizycznej".

  • «

  • 1

  • 2
  • 3
  • »
  • © Copyright by zdrowe-odżywianie-online.pl 2014-2015
    Wszelkie prawa zastrzeżone

    Kopiowanie treści bez zgody autora zabronione - Regulamin
    O nas – Współpraca
    Kontakt