soki

Powszechnie uważa się soki za wyjątkowo zdrowe, a nawet dietetyczne i choć w przeszłości rzeczywiście można było tak powiedzieć, to dzisiaj to twierdzenie jest mocno przesadzone. Prawdą jest, że zarówno warzywa, jak i owoce są bardzo ważne dla prawidłowego funkcjonowania organizmu, oraz zachowania dobrego zdrowia, a nawet niezbędne, zawierają bowiem mnóstwo niezbędnych witamin i minerałów, których próżno szukać gdzie indziej. Dzienną porcję warzyw i owoców można oczywiście zastąpić sokami – jednak z jednym, istotnym zastrzeżeniem, muszą to być soki naturalne, czyli najogólniej mówiąc nie słodzone i bez szkodliwych dodatków, takich jak cukier, sztuczne słodziki, czy konserwanty. Jako, że nektary i napoje to tylko produkty wytwarzane na bazie soków owocowych, oraz w związku z tym, że zwierają spore ilości szkodliwych dodatków (szczególnie napoje), to nie mogą zastąpić w diecie prawdziwych owoców. Warto wiedzieć, że większość soków owocowych dostępnych w sklepach także nie może zastąpić prawdziwych owoców – dlaczego?


Niestety, większość popularnych soków dostępnych w sklepach, ma w swoim składzie wiele niezdrowych dodatków i to w dużych ilościach, takich jak rafinowany cukier, czy syrop glukozowo-fruktozowy – nie powinny być więc zastępstwem dla codziennej porcji owoców, a już na pewno nie powinno się ich pić w celach zdrowotnych, czy dietetycznych. Jedynymi zdrowymi i wartymi uwagi sokami są soki świeżo wyciskane (owocowe i warzywne, wyciśnięte w domu), soki jednodniowe (owocowe i warzywne, kupione w sklepie), oraz soki owocowe 100 proc. bez dodatku cukru (produkowane z soku zagęszczonego), a także wszystkie soki warzywne – pozostałych, czyli nektarów i napojów najlepiej unikać.


Różnice pomiędzy sokami owocowymi, nektarami i napojami – ich składniki i wpływ na zdrowie

Napoje otrzymywane z wyciśniętych owoców dzielą się na trzy główne grupy: soki, nektary i napoje.


Soki to napoje otrzymywane z wyciśniętych świeżych lub schłodzonych owoców. Niestety, większość soków dostępnych obecnie na rynku to nie naturalnie wyciśnięte soki, ale soki wyprodukowane z owocowego koncentratu, czyli soku poddanego obróbce chemicznej i termicznej – procesy te negatywnie wpływają na wartość odżywczą soku, niszcząc część znajdującym się w nim witamin i minerałów. Jako, że przepisy prawa ściśle regulują skład soków, to nie zawierają one konserwantów, sztucznych aromatów i barwników, oraz cukru (dozwolone jest jednak 15 gram cukru na litr soku) i sztucznych słodzików – są więc zdrowe (pomimo, iż zawierają mniej witamin, niż owoce) i zalecane w codziennej diecie – należy jednak zaznaczyć, że tylko te prawdziwe, gdyż sporo soków jedynie udaje soki (są bowiem nektarami, ale napisy na opakowanych sugerują co innego). Prawdziwe soki powinny się składać w 85-100 proc. z owoców – najlepsze są oczywiście soki 100 proc. i bez dodatku cukru.


Nektary to natomiast napoje otrzymywane z zagęszczonego soku rozcieńczonego wodą, z dodatkiem cukru (nawet 200 gram w 1 litrze) lub sztucznego słodzika, oraz kwasów spożywczych – podobnie jak soki, nektary nie mogą zawierać dodatków w postaci aromatów, barwników, oraz substancji konserwujących. W związku ze sporą ilością substancji słodzących (takich jak cukier, czy sztuczne słodziki), oraz znacznie mniejszej zawartości owoców (z powodu rozcieńczenia soku wodą), nektary znacznie różnią się od soków – ich jakość jest znacznie gorsza, mają znikome właściwości zdrowotne i odżywcze, a często są także szkodliwe, szczególnie pite w nadmiarze (z powodu dużej ilości cukru mogą prowadzić do nadwagi). Zawartość soku w nektarach jest regulowana przepisami i zależy od rodzaju owocu, z którego został wytworzony – wacha się w granicach 25-50 proc. Najwięcej soku, czyli 50 proc. jest w nektarach z gruszek, jabłek, ananasów, brzoskwiń i pomarańczy – 40 proc. soku jest w nektarach z czereśni, jeżyn, malin, moreli i truskawek, 35 proc. w nektarach z wiśni, a 30 proc. w nektarach z agrestu, śliwek i żurawin – natomiast najmniej soku, czyli 25 proc. jest w nektarach z bananów, cytryn, oraz porzeczek.


Napoje to w zasadzie mieszanka wody z dużą ilością cukru lub sztucznych słodzików, z dodatkiem niewielkiej ilości soku (mówi się, że napoje to po prostu woda z cukrem) – w napojach jest też mnóstwo konserwantów, aromatów i barwników, oraz wiele innych sztucznych substancji. Napoje w ogóle nie przypominają soków, ani nawet nektarów. Napoje nie posiadają praktycznie żadnej wartości odżywczej i zdrowotnej, są przy tym bardzo kaloryczne, a ich regularne picie grozi nadwagą i otyłością, oraz wieloma chorobami i problemami zdrowotnymi, m.in. astmą (z powodu benzoesanu sodu), kamieniami nerkowymi (przez kwas fosforowy), rozpuszczeniem szkliwa zębów (dzięki dwutlenkowi węgla i regulatorom kwasowości), wahaniem poziomu insuliny (z powodu dużej zawartości cukru), oraz zespołem metabolicznym (przez syrop glukozowo-fruktozowy).


Dużą popularnością na rynku produktów spożywczych cieszą się ostatnio soki jednodniowe. W odróżnieniu od większości soków, otrzymywanych z soku zagęszczonego, czyli koncentratu, soki jednodniowe uzyskiwane są wyłącznie ze świeżo tłoczonych owoców lub warzyw, są więc minimalnie przetworzone, oraz nie są pasteryzowane, w związku z czym zachowują większość składników odżywczych, szczególnie witamin i minerałów – jest to zarówno ich największa zaleta, jak i największa wada, bowiem niepasteryzowanie soków powoduje, że nadają się one wyłącznie do bezpośredniego spożycia (stąd ich nazwa), bowiem jeśli będą przechowywane zbyt długo lub nieodpowiednich warunkach, może dojść do rozwoju mikroorganizmów powodujących psucie się soku.

Soki warzywne i ich zdrowotne właściwości

W odróżnieniu od większości soków owocowych, nektarów i napojów, soki warzywne są świetnym źródłem wartościowych składników odżywczych i pokarmowych, szczególnie błonnika pokarmowego, witamin i minerałów, oraz przeciwutleniaczy, a przy tym zazwyczaj nie zawierają cukru i mają minimalną ilość kalorii – w odróżnieniu od większości soków owocowych, soki warzywne zachowują zdecydowaną większość składników odżywczych warzyw i tym samym ich zdrowotne właściwości. Soki warzywne mają mnóstwo korzyści zdrowotnych, m.in. polepszają trawienie i poprawiają pracę jelit, powodują reprodukcję czerwonych krwinek, zapobiegają powstawaniu nowotworów, oraz wzmacniają system odpornościowy, dzięki czemu organizm staje się mniej podatny na różne choroby i infekcje.


Największą zaletą wszystkich zielonych warzyw, a tym samym soków warzywnych są przeciwutleniacze, które chronią organizm przed wieloma groźnymi dla zdrowia i życia chorobami, przede wszystkim przed nowotworami, oraz chorobami układu sercowo-naczyniowego (głównie przed miażdżycą, a więc tym samym przed zawałem serca i udarem mózgu) i układu nerwowego (głównie przed chorobą Alzhaimera i Parkinsona), a także przed cukrzycą, a więc zapobiegają rozwojowi chorób określanych jako cywilizacyjne. Antyoksydanty słyną jednak głównie z tego, że spowalniają procesy starzenia się organizmu, chroniąc m.in. przed chorobami oczu (głównie degeneracją plamki żółtej i tzw. kurzą ślepotą) i zapobiegając starzeniu się skóry, pozwalając na dłużej zachować młodość.


Soki warzywne są bogate także w chlorofil, uważany za cudowną substancję poprawiającą jakość życia – jego najważniejszą zaletą jest jego podobieństwo do hemoglobiny, co oznacza, że po dostaniu się do organizmu, może zostać przekształcony w hemoglobinę, a zwiększenie się ilości czerwonych krwinek w organizmie oznacza przyrost energii, oraz lepsze samopoczucie. Chlorofil ma także zdolność regenerowania ludzkiego organizmu na poziomie komórkowym i molekularnym – ponadto, chlorofil oczyszcza organizm i przyśpiesza detoksykację, pomaga goić rany, oraz zwalczać infekcje. Warto wiedzieć, że gotowanie warzyw niszczy chlorofil, dlatego też świeże soki z warzyw są jego najlepszym źródłem.

na następnych stronach m.in. "kaloryczność soków owocowych, oraz obecne w nich cukry i sztuczne słodziki", "podsumowanie i wnioski".

  • «

  • 1

  • 2
  • »
  • © Copyright by zdrowe-odżywianie-online.pl 2014-2015
    Wszelkie prawa zastrzeżone

    Kopiowanie treści bez zgody autora zabronione - Regulamin
    O nas – Współpraca
    Kontakt