masło

Spór o to co lepsze (masło czy margaryna), toczy się od dawna i nie został jeszcze rozstrzygnięty – zwolennicy obu wariantów ciągle spierają się o to co jest lepsze i wydaje się, że żadna ze stron nie postawi ostatecznie na swoim, gdyż zarówno masło, jak i margaryna, mają swoje zalety i wady. Jak powszechnie wiadomo, masło i margaryna to tłuszcze – jednak jedne są pochodzenia zwierzęcego, a drugie roślinnego – organizm potrzebuje zarówno jednych, jak i drugich. Według dietetyków, nawet 25-30 proc. energii dostarczanej codziennie do organizmu powinno pochodzić właśnie z tłuszczów – dlatego też nie powinno się ich unikać, ale warto wiedzieć, które są najlepsze i jaki mają wpływ na zdrowie, szczególnie w nadmiarze.


Niezaprzeczalnym faktem jest, że tłuszcze w nadmiarze sprzyjają otyłości i chorobom układu krążenia (szczególnie miażdżycy), jednak w kontrolowanych ilościach są nieszkodliwe, a nawet niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania organizmu, gdyż odpowiadają za wiele ważnych funkcji w organizmie – ponadto, w tłuszczu rozpuszczone są niezbędne dla organizmu witaminy (A, D, E i K), których brak ma ewidentnie zły wpływ na zdrowie.


Masło – rodzaje, składniki i właściwości masła

Masło wytwarzane jest głównie z tłuszczu mlecznego, otrzymywanego ze śmietany mleka krowiego w procesie zmaślania – w gotowym produkcie musi go być co najmniej 80 proc. W skład masła wchodzi także woda, której nie może być więcej, niż 16 proc., oraz substancje dodatkowe, których nie powinno być więcej, niż 2 proc. W maśle znajdują się również niewielkie ilości witamin: A, z grupy B, D, E, K i kwasu pantotenowego, oraz minerałów: fosforu, sodu i wapnia – należy dodać, że składniki te występują w maśle naturalnie, w odróżnieniu od margaryny, która jest w nie sztucznie wzbogacana. Kaloryczność masła wynosi około 660-750 kcal w 100 g.


Wyróżnia się cztery podstawowe rodzaje masła: ekstra, delikatesowe, wyborowe, oraz stołowe – najsurowsze wymagania dotyczą masła extra, a najbardziej liberalne stołowego, które ma mniej tłuszczu i więcej wody od pozostałych rodzajów masła (odpowiednio 74 proc. i 24 proc.). Najlepszym wyborem są masła ekstra i delikatesowe, które charakteryzują się delikatnym smakiem i aromatem.


Argumentem przemawiającym za masłem jest jego wyjątkowa strawność i przyswajalność, gdyż ze względu na swoją budowę (emulsja), jest najlepiej przyswajalnym tłuszczem zwierzęcym, a ponadto nie zawiera żadnych sztucznych dodatków. Jednak decydującym argumentem przemawiającym za masłem jest jego wyjątkowy smak.


Głównym argumentem przemawiającym przeciw masłu jest jego wysoka kaloryczność i znaczna ilość tłuszczów, z których większość to nasycone kwasy tłuszczowe (około 67 proc. wagi masła), które w nadmiarze mają bardzo niekorzystny wpływ na organizm, gdyż przyczyniają się do podwyższenia poziomu „złego” cholesterolu (LDL) we krwi, a tym samym zwiększają ryzyko zachorowania na miażdżycę, oraz inne choroby serca i układu krążenia – w 100 g masła znajduje się około 220 mg cholesterolu, czyli prawie cała dzienna norma.


W związku ze znaczną ilością tłuszczów nasyconych i cholesterolu, masło uznawane jest za niezdrowe, a lekarze i dietetycy nawołują do całkowitego wykluczenia go z codziennej diety. Jednak szkodliwy wpływ tych tłuszczów nasyconych i cholesterolu jest ściśle uzależniony od ich ilości w codziennej diecie, co oznacza, że w zalecanych ilościach są zupełnie nieszkodliwe, a nawet potrzebne, gdyż pełnią w organizmie wiele ważnych funkcji i są mu potrzebne do prawidłowego funkcjonowania – zatem nie trzeba rezygnować z masła, wystarczy ograniczyć jego spożycie – dotyczy to jednak zdrowych osób. Natomiast osoby o podwyższonym poziomie cholesterolu we krwi, lub osoby cierpiące na choroby serca i układu krążenia (szczególnie na miażdżycę i nadciśnienie), powinny całkowicie zrezygnować z masła lub ograniczyć jego spożycie do minimum.


Warto wiedzieć, że masło jest często fałszowane – w podrobionym produkcie cześć tłuszczu mlecznego podmieniana jest na tańszy tłuszcz roślinny, najczęściej olej palmowy. Aby zmylić potencjalnych konsumentów, nazwa, opakowanie i szata graficzna podrobionego masła przypominają to prawdziwe. Jak zatem je rozróżnić? – dokładnie czytać etykiety i unikać podejrzenie tanich produktów – należy także dodać, że prawdziwe masło po wyjęciu z lodówki jest bardzo twarde i trudno się rozsmarowuje.

Margaryna – rodzaje, składniki i właściwości margaryny

Margaryna wytwarzana jest głównie z olejów i tłuszczy roślinnych, które stanowią zdecydowaną większość masy gotowego produktu – natomiast w mniejszych ilościach występują w niej także woda, oraz substancje dodatkowe. Większość margaryn zawiera również różne dodatki mleczne, takie jak: mleko, masło, maślanka, śmietanka, czy serwatka – niektóre margaryny zawierają ponadto kwasy tłuszczowe omega-3, kwas foliowy, oraz sterole roślinne. Margaryna zawiera także witaminy: A, D i niekiedy E, oraz witaminy z grupy B – jednak nie są one pochodzenia naturalnego, bowiem margaryna jest w nie sztucznie wzbogacana. Kaloryczność margaryny wynosi około 450-710 kcal w 100 g.


Wyróżnia się dwa podstawowe rodzaje margaryn: miękkie (w kubkach) i twarde (w kostkach). Margaryny miękkie są przeznaczone do smarowania, a powstają poprzez utwardzanie metodami enzymatycznymi, dzięki czemu zawierają jedynie niewielkie ilości szkodliwych tłuszczy trans. Natomiast margaryny twarde są przeznaczone do pieczenia, a powstają w procesie uwodorniania olejów roślinnych – zawierają spore ilości tłuszczy trans.


Argumentem przemawiającym za margaryną jest zdecydowanie większa ilość witamin D i E, których może być nawet kilkukrotnie więcej, niż w maśle, a także obecność innych witamin i substancji dodatkowych naturalnie nie występujących w maśle, a w które jest często wzbogacana margaryna.


Jak już wspomniano, niektóre margaryny są wzbogacane w dodatkowe, korzystne dla zdrowia substancje, takie jak kwasy tłuszczowe omega-3, kwas foliowy, oraz sterole roślinne – kwasy tłuszczowe omega-3 są konieczne do prawidłowego funkcjonowania organizmu, kwas foliowy jest niezbędny do prawidłowego rozwoju i funkcjonowania układu nerwowego, natomiast sterole roślinne blokują wchłanianie cholesterolu i obniżają jego stężenie we krwi.


W porównaniu do masła, w margarynie jest znacznie mniej nasyconych kwasów tłuszczowych (do 20 proc.), oraz nie ma w niej cholesterolu lub są jedynie jego śladowe ilości – to największe zalety zdrowotne margaryn, co jednak nie znaczy, że margaryny są zdrowe. Jednak najczęstszym argumentem przy decyzji o wyborze margaryny jest jej wyjątkowo dobra smarowność, którą uzyskuje dzięki tłuszczom roślinnym.


Argumentem zdecydowanie przemawiającym przeciw margarynie jest obecność utwardzonych olei roślinnych, czyli tzw. tłuszczy trans, uważanych przez dietetyków i lekarzy za śmiertelne zagrożenie dla zdrowia – są to jedne z najgroźniejszych substancji występujących w żywności, wywołujących szereg poważnych schorzeń, takich jak choroby serca i układu krążenia, nowotwory, cukrzycę, oraz nadwagę i otyłość. Należy dodać, że tłuszcze trans sprzyjają powstawaniu miażdżycy o wiele bardziej, niż nasycone kwasy tłuszczowe, które są charakterystyczne dla masła.


Niestety, te wyjątkowo niekorzystne dla zdrowia tłuszcze występują w wielu margarynach i to w dużych ilościach – szczególnie w tych twardych (w kostkach), natomiast zdecydowanie mniej w miękkich (w kubkach). Należy jednak dodać, że w sprzedaży dostępnych jest także sporo margaryn miękkich praktycznie pozbawionych tłuszczy trans. W związku z powyższym, należy unikać margaryn twardych, a z miękkich wybierać tylko te, które są pozbawione tłuszczy trans – jako, że w Polsce nie ma obowiązku umieszczania informacji o zawartości tych tłuszczy w składzie produktu, dlatego należy wybierać tylko te margaryny, które taką informację zawierają.

na następnych stronach m.in. "podsumowanie i wnioski"

  • «

  • 1

  • 2
  • »
  • © Copyright by zdrowe-odżywianie-online.pl 2014-2015
    Wszelkie prawa zastrzeżone

    Kopiowanie treści bez zgody autora zabronione - Regulamin
    O nas – Współpraca
    Kontakt