żywność ekologiczna

Żywność ekologiczna to specyficzna grupa produktów żywnościowych, składająca się z warzyw i owoców, ziaren zbóż, oraz produktów odzwierzęcych, grupa produktów, które zostały wytworzone w gospodarstwach ekologicznych, bez użycia szkodliwych dla zdrowia chemicznych środków ochrony roślin, oraz sztucznych nawozów i wyprodukowane naturalnymi metodami, bez szkodliwych, sztucznych dodatków, takich jak konserwanty – ponadto, których negatywne oddziaływanie na środowisko naturalne jest maksymalnie ograniczone lub całkowicie zlikwidowane.


Zainteresowanie ekologiczną żywnością rośnie w dynamicznym tempie na całym świecie, także w Polsce (choć jej popularność ograniczają wysokie ceny) – sklepy ze zdrową żywnością wyrastają jak grzyby po deszczu, a na półkach w supermarketach pojawia się coraz więcej produktów o ekologicznym pochodzeniu. Choć po żywność ekologiczną sięgają głównie osoby dbające o swoje zdrowie, które są świadome wszystkich zalet i wad tych produktów, to wybierają ją również zwyczajni konsumenci, którzy kupują eko-produkty pod wpływem eko-mody i nie zawsze są świadomi, co właściwie kupują i dlaczego to robią. Powody którymi kierują się osoby wybierające ekologiczne produkty są różne, jedni podążają za aktualną modą, inni walczą z różnymi dolegliwościami, w szczególności alergią pokarmową, ale większość poszukuje po prostu zdrowej alternatywy dla konwencjonalnej, często niezdrowej żywności. Producenci i amatorzy żywności ekologicznej twierdzą, że produkty ekologiczne są znacznie lepsze od konwencjonalnych i to pod każdym względem – ale czy rzeczywiście?


Zalety (plusy) żywności ekologicznej

Powszechnie uważa się, że żywność ekologiczna posiada więcej wartości odżywczych, witamin i minerałów od żywności konwencjonalnej, że jest od niej zdrowsza i nie zawiera żadnych chemicznych dodatków, oraz pestycydów – nie jest to jednak do końca prawda. Z naukowego punktu widzenia, żywność ekologiczna i konwencjonalna pod względem zawartości składników odżywczych, witamin i minerałów, zupełnie się od siebie nie różni, a różnica w zawartości szkodliwych substancji i chorobotwórczych bakterii jest niewielka. Wydaje się zatem, że różnica pomiędzy żywnością ekologiczną, a konwencjonalną polega jedynie w cenie i ewentualnie w smaku – jest jednak inaczej.


Największą zaletą żywności ekologicznej jest niewielka szkodliwość pestycydów wykorzystywanych w ekologicznych uprawach, oraz brak ich pozostałości w zdecydowanej większości gotowych produktów – choć nie we wszystkich. Według przeprowadzonych w ostatnich latach badań, 75 proc. ekologicznych warzyw i owoców nie zawiera pozostałości żadnych pestycydów, tymczasem wśród konwencjonalnej żywności, nie zawierało ich tylko 16 proc. produktów – różnica jest więc spora. Ponadto, w ponad 90 proc. przypadków, nawet jeśli w ekologicznych produktach natrafiono na pozostałości pestycydów, to były one mało szkodliwe dla zdrowia i było ich znacznie mniej, niż dopuszczają przepisy prawa – zatem przewaga eko-produktów nad zwykłymi jest w tej kwestii ogromna.


Jak już wspomniano, podczas uprawy żywności ekologicznej używa się pestycydów, podobnie jak w przypadku normalnej żywności, jednak tylko tych mało szkodliwych i w niewielkich ilościach – jest to wynikiem tego, że zastosowanie pestycydów w ekologicznych uprawach jest bardzo ograniczone przez dyrektywy unijne, które dopuszczają stosowanie jedynie tych bezpiecznych i w miarę naturalnych, w odróżnieniu od upraw tradycyjnych, w których wykorzystuje się mnóstwo szkodliwych, sztucznych pestycydów.

Żywność ekologiczną wyróżnia od konwencjonalnej także mocno ograniczona liczba substancji dodatkowych, kształtujących jej smak, zapach, konsystencję i trwałość. Dyrektywy unijne zezwalają producentom żywności konwencjonalnej dodawać do swoich produktów ponad 300 różnych dodatków, natomiast producentom żywności ekologicznej niecałe 50 – co oczywiście odbija się na jakości produktów, które często znacznie się różnią od swoich normalnych, nie pozbawionych chemicznych dodatków wersji. Jednak znaczne ograniczenie ilości stosowanych dodatków ma bardzo pozytywne znaczenie dla zdrowia, gdyż eliminuje z żywności szkodliwe i czasem groźne substancje – zatem przewaga eko-produktów nad zwykłymi jest w tej kwestii także spora.


W odróżnieniu od żywności konwencjonalnej, w produktach ekologicznych nie ma konserwantów – co ma swoje plusy i minusy. Konserwanty odpowiedzialne są bowiem za ochronę żywności przed rozwojem pleśni, grzybów, drobnoustrojów i bakterii chorobotwórczych, powstających najczęściej pod wpływem złego lub zbyt długiego przechowywania, oraz niewłaściwego przygotowywania potraw – najogólniej mówiąc, konserwanty zapobiegają psuciu się produktów i sprawiają, że żywność jest bezpieczniejsza i ma dłuższą przydatność do spożycia. Pozbawione konserwantów produkty ekologiczne szybciej się psują i występuje większe ryzyko rozmnożenia się chorobotwórczych bakterii – jednak badania wykazały, że żywność ekologiczna radzi sobie bez konserwantów całkiem dobrze i ryzyko negatywnych konsekwencji dla organizmu jest niewielkie.


Dlaczego żywność ekologiczna jest tak droga?

Najbardziej znaną cechą żywności ekologicznej, oprócz tego, że jest zdrowsza od konwencjonalnej, jest jej… wysoka cena – produkty ekologiczne są bowiem o wiele droższe od konwencjonalnych, a przynajmniej w Polsce. Producenci usprawiedliwiają wysoką cenę żywności ekologicznej wyższymi kosztami wytworzenia i choć jest w tym trochę racji, to tak na prawdę, na zdecydowaną większość końcowej ceny składają się głównie ogromne marże pośredników, producentów i sprzedawców, którzy zbijają fortunę na naiwności konsumentów. Wysoka cena żywności ekologicznej jest więc winą samych konsumentów, oraz ich błędnego przekonania, że skoro coś kosztuje więcej, to musi być o wiele lepsze, a więc warto za to zapłacić każdą cenę, nawet wielokrotnie wyższą. Producenci i sprzedawcy wykorzystują ten fakt, oraz powszechną modę na eko-żywność, do wywindowania cen ponad zdrowy rozsądek, licząc na to, że naiwny konsument i tak zapłaci – i mają rację.


Należy zaznaczyć, że ceny żywności ekologicznej są uzależnione od miejsca jej zakupu – im więcej pośredników uczestniczy w dystrybucji i sprzedaży, tym żywność jest droższa. Żywność ekologiczna jest więc najtańsza u rolnika, np. na targach i bazarach, a najwyższa w sklepach ze zdrową żywnością i supermarketach. O ile warto zapłacić rolnikowi 30-50 proc. więcej za zdrowszy, ekologiczny produkt, to kilkukrotnie większe ceny w sklepach są już nie do zaakceptowania – należy jednak dodać, że na rynku jest wiele ekologicznych produktów niewiele droższych, od swoich normalnych odpowiedników.


Jak już wspomniano, wysokie ceny produktów ekologicznych nie są do końca nieuzasadnione (ale tylko te w granicach rozsądku), bowiem ich wytworzenie kosztuje więcej, niż w przypadku żywności konwencjonalnej. W ekologicznych gospodarstwach nie stosuje się bowiem nawozów azotowych, ani chemiczno-syntetycznych pestycydów, w związku z czym produkcja żywności ekologicznej wymaga większych nakładów, oraz cięższej i dłuższej pracy, a plony są i tak o wiele mniejsze, niż w przypadku konwencjonalnego rolnictwa, nawet o kilkadziesiąt procent. Wydajność produkcji zwierzęcej również jest znacząco niższa, w szczególności mięsa i mleka, gdyż zabronione jest stosowanie wszelkich sposobów nienaturalnego żywienia zwierząt, w postaci pasz chemicznych, nadmiaru antybiotyków, czy stymulatorów wzrostu. Wszystko to powoduje, że cena ekologicznych produktów jest wyższa od tych normalnych.


Jednak w gospodarkach o wysoko rozwiniętym rolnictwie, różnice między cenami produktów ekologicznych i konwencjonalnych sięgają najwyżej kilkudziesięciu procent, a zazwyczaj jedynie kilkunastu, natomiast na rynku polskim nawet kilkuset procent! – a więc jej cena jest nieadekwatna do jakości. Podsumowując, powinniśmy kupować jedynie te produkty, których cena nie jest drastycznie zawyżona.

na następnych stronach m.in. "oznaczenia ekologiczne w Unii Europejskiej – czyli jak nie dać się oszukać", "podsumowanie i wnioski".

  • «

  • 1

  • 2
  • »
  • © Copyright by zdrowe-odżywianie-online.pl 2014-2015
    Wszelkie prawa zastrzeżone

    Kopiowanie treści bez zgody autora zabronione - Regulamin
    O nas – Współpraca
    Kontakt